Rynek 6 - badania 2007 r.


Zgodnie z decyzją konserwatorską nr 672/DR/07 wdaną przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Warszawie delegatura w Radomiu, pismo DR. 4119-1329/11/07, w dniach 25.06 – 20.07.2007 trwały prace wykopaliskowe na działce nr 50 ul. Rynek 6, AZP 74-67. Działka położona jest po zachodniej stronie czworokątnego rynku miejskiego. Działka znajduje się w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej w obrębie chronionego układu urbanistyczno-architektonicznego miasta Radomia, wpisanego do rejestru zabytków WKZ Radom nr 410/A/89 z dnia 14.09.1989 r.

Prace terenowe wykonane zostały na zlecenie: PHU „ANCORA” Jakub Skorupski Radom ul. Piotrówka 9.

Prace wykopaliskowe trwały od 25 czerwca do 20 lipca 2007 r.

Założono cztery wykopy o łącznej powierzchni 62,5 m2, wytyczone w oparciu o oś wyznaczoną geodezyjnie – wspólna oś geodezyjna dla działek 50 i 51. Znaczna część powierzchni działki ze względu na istniejącą infrastrukturę była niedostępna. Dodatkowo istniejąca konstrukcja podpory ściany północnej Rynku 7 utrudniała eksplorację ze względów bezpieczeństwa.

W wykopach I, III i IV występowały liczne wkopy nowożytne pod infrastrukturę wodno-kanalizacyjną niszczące warstwy kulturowe. Jedynie w spągowych warstwach zachowane zostały fragmenty nie naruszonych warstw kulturowych. W wykopie nr I odsłonięto fragment fundamentu kamiennego związanego zaprawą wapienną, budynku XV/XVIw (?), jednakże dalsza interpretacja będzie możliwa po założeniu kolejnego wykopu w miejscu posadowienia przypór (w trakcie remontu lub po nim jak konstrukcja ta zostanie zdemontowana).

Wykop II o wymiarach 4 x 8,5m dostarczył najwięcej informacji. Pomimo tego, iż tak samo jak w pozostałych wykopach widoczne były liczne wkopy nowożytne, warstwy nie zostały tak mocno zniszczone.

Najciekawszym wydaje się OB. 1 w którym zaobserwowano fragmenty drewna i przepalonej gliny. Związany jest on z drewnianą konstrukcją budynku, ale ze względu na słaby stopień zachowania trudno określić, czy jest to poziom podłogi i ściany budynku, czy też przewrócona ściana budynku, który uległ spaleniu (konstrukcja szachulcowa). Na uwagę zasługuje odkryty grot włóczni, który znajdował się wewnątrz spalonej belki drewnianej.

Najniższą warstwą kulturową jest ciemnobrunatna próchnica zmieszana ze spalenizną i fragmentami węgli drzewnych datowana na XIV/XVw. 

Podczas badań archeologicznych pozyskanych zostało 1824 fr. ruchomego materiału zabytkowego. Materiał zabytkowy w wykopach, ze względu na liczne wkopy nowożytne, jest mocno przemieszany. W sumie wydobyto 1161 fr. ceramiki naczyniowej, 49 fr. szkła naczyniowego, 48 fr. kafli, 24 fr. metali – głównie gwoździ, 535 fr. kości zwierzęcych, 1fr. skóry i 1 żużel. 

Klasyfikacja ceramiki naczyniowej opracowana została na podstawie podziału grup technologicznych wg kryteriów opracowanych przez L. Kajzera na podstawie materiałów z zamku w Raciążku. Zdecydowanie przeważa tutaj materiał wczesnośredniowieczny i średniowieczny (grupy A i BC) – razem 969 fr. Ułamków  nowożytnych wydzielono 192 fr. Są to fragmenty naczyń wykonanych z gliny kaolinitowej, żelazistej, jak również w kolejnym etapie produkcji jedno- lub dwustronnie pokryte różnokolorowym szkliwem. Podobnie, jak na innych stanowiskach tego typu, również tutaj dominują ułamki garnków z wylewami z wrębem na pokrywkę lub bez, a także fragmenty dzbanów oraz szerokootworowych mis.


opracowała: mgr Monika Karnowska

 

Radom, działka 50, ul. Rynek 6
wyniki opracowania materiału kostnego


1. Analizowany materiał osteologiczny liczył 535 fragmenty kostne. Był on bardzo dobrze zachowany, o czym świadczy wysoki udział szczątków zidentyfikowanych pod względem gatunkowym i anatomicznym (92,8%). Część kości wystąpiła w całości nie rozdrobniona ani przez człowieka ani na skutek działania czynników glebowych. Zaobserwowano jednak liczne ślady związane z rozbiorem tuszy oraz przygotowaniem mięsa do konsumpcji (ślady skórowania, rąbania, cięcia, filetowania, opalania na czarno). Po wyrzuceniu szczątków powstały także ślady na skutek ogryzania kości przez zwierzęta mięsożerne, przede wszystkim psy.

2. Wśród ssaków najwięcej było kości bydła (68,78%). Na drugim miejscu znalazły się pozostałości świni (14,39%) a na trzecim miejscu owcy/kozy (6,72%). Tylko 8 fragmentów należało do konia (1,49%), 1 fragment do zająca lub królika i 2 fragmenty do Cervidae. (do opracowania dołączono dokładne zestawienie liczbowe).

3. Rozkład anatomiczny wykazał, że w materiale obecne były wszystkie części szkieletu bydła, które związane były przede wszystkim z wartościowymi częściami tuszy (tułów, bliższe odcinki kończyny piersiowej i miednicznej). W przypadku kości pozostałych zwierząt liczba szczątków jest zbyt mała aby w szerszy sposób omówić ich rozkład anatomiczny.

4. Z analizy wieku wynika, że wśród szczątków bydła 14 fragmentów należało do osobników niedojrzałych morfologicznie. Stanowi to zaledwie 3,8% wszystkich pozostałości tego gatunku. W tej grupie kości pochodziły ze zwierząt zabitych w wieku około 6 miesięcy lub mniej, poniżej 2-2,5 lat, poniżej 3,5-4 lat. Odsetek kości młodej świni wynosił 19,48%. Poszczególne kości należały do osobników poniżej 1 roku, poniżej lub około 2 lat, poniżej 3-3,5 lat. Szczątki młodej owcy/kozy to zaledwie 3 kości należące do zwierząt zabitych poniżej 6 miesiąca życia oraz między 15 a 20 miesiącem życia.

5. Płeć zwierząt udało się ustalić w przypadku kości  bydła (14 fragmentów śródstopia,    14 fragmentów śródręcza i jednego możdżenia; 9 fragmentów należało do samców a 20 fragmentów do samic), świni (na podstawie kształtu zębów ze szczęki i żuchwy określono płeć dwóch samców i jednej samicy), kozy (1 możdżeń należący do samicy), owcy (1 możdżeń należący do samca) oraz kury (4 kości skoku należące do samicy).


Przy tworzeniu strony korzystaliśmy z:

L. Kajzer, Opracowanie zbioru ceramiki naczyniowej z " wieży Karnkowskiego" z zamku w Raciążku; "Kwartalnik Historii Kultury Materialnej", R. XXXIV, 1986, nr 2, s. 199 -225.

G. Barczyk, J. Marciniak – Sprawozdanie z badań archeologicznych na działce nr 50 ul. Rynek 6 w Radomiu, 25 czerwca – 20 lipca 2007, Radom 2007 (archiwum WKZ Radom).


Kontakt:
mgr Grzegorz Barczyk
mgr Joanna Marciniak


Prawa autorskie do zawartości strony oraz wszelkie zamieszczone tu informacje, należą do autorów strony, o ile nie zostały oznaczone inaczej. Kopiowanie i publikowanie w celach prywatnych i komercyjnych, rozpowszechnianie jakąkolwiek metodą, części lub całości strony bez wiedzy i zgody autorów jest zabronione.